Trong thực tế công việc, cán bộ, công chức, viên chức thường xuyên xử lý nhiều nhiệm vụ có tính lặp lại như:
tổng hợp báo cáo tuần, tháng;
rà soát dự thảo văn bản;
chuẩn hóa nội dung tuyên truyền;
tóm tắt tài liệu dài;
hỗ trợ lập kế hoạch, đề cương.
Một khó khăn phổ biến khi sử dụng AI là người dùng phải lặp lại nhiều lần các yêu cầu giống nhau:
vai trò của AI;
phong cách trình bày;
cấu trúc đầu ra;
những điều AI không được làm.
Google Gemini cung cấp các cơ chế tùy chỉnh giúp giải quyết vấn đề này, bao gồm Gemini Gems và Gemini Skills.
Gemini Gems: cho phép tạo phiên bản Gemini tùy chỉnh với hướng dẫn riêng cho một mục đích cụ thể.
Gemini Skills: là cơ chế mới hơn, cho phép tạo các bộ hướng dẫn AI có thể tái sử dụng trong nhiều cuộc hội thoại và nhiệm vụ.
I. Gemini Gems và Gemini Skills là gì?
1. Gemini Gems – trợ lý Gemini tùy chỉnh
Gemini Gems là tính năng cho phép người dùng tạo một phiên bản Gemini được cấu hình theo nhu cầu riêng bằng cách:
đặt tên;
mô tả vai trò;
viết hướng dẫn (Instructions);
bổ sung thông tin tham khảo nếu cần.
Ví dụ:
Gem “Trợ lý Tổng hợp Báo cáo”.
Gem “Trợ lý Rà soát Văn bản”.
Gem “Trợ lý Biên tập Nội dung Tuyên truyền”.
Gem giúp người dùng không phải nhập lại cùng một bộ yêu cầu trong mỗi lần sử dụng.
Nguồn:
Google Gemini Apps Help – Get started with Gems
https://support.google.com/gemini/answer/15236321
2. Gemini Skills – bộ hướng dẫn AI tái sử dụng
Gemini Skills là hướng phát triển mới của Google trong việc tùy chỉnh Gemini.
Theo Google:
Skills là các hướng dẫn tùy chỉnh có thể lưu lại và sử dụng lại trong các cuộc hội thoại hoặc nhiệm vụ với Gemini.
Skills giúp người dùng:
tạo một lần, sử dụng nhiều lần;
áp dụng cùng một quy trình cho nhiều nhiệm vụ;
kết hợp nhiều Skill trong một yêu cầu phức tạp hơn.
Ví dụ:
Một cán bộ có thể xây dựng:
Skill 1: Chuẩn hóa văn phong hành chính
Skill 2: Tổng hợp báo cáo
Skill 3: Kiểm tra lỗi logic
để hỗ trợ quy trình biên tập tài liệu.
Nguồn:
Google Gemini Apps Help – Create & manage skills
https://support.google.com/gemini/answer/17094296 Google Help
II. Mối quan hệ giữa Gemini Gems và Gemini Skills
Hai khái niệm có cùng mục tiêu:
Giúp người dùng “dạy trước” cho Gemini cách hỗ trợ một nhóm nhiệm vụ cụ thể.
Tuy nhiên, cách tiếp cận có sự khác nhau:
Google cho biết Skills sẽ dần thay thế Gems trong các môi trường khác nhau theo lộ trình triển khai.
Lộ trình cập nhật Gemini Skills và Gems
III. Khung xây dựng Gemini Gem / Skill hiệu quả: Rõ – Đủ – Đúng – Kiểm
Để xây dựng một trợ lý AI hỗ trợ công vụ hiệu quả, có thể áp dụng khung:
R – Rõ vai trò, mục tiêu
Xác định AI cần đóng vai trò gì.
Ví dụ:
Bạn là trợ lý hỗ trợ tổng hợp báo cáo hành chính. Nhiệm vụ của bạn là giúp chuyển các ghi chú công việc thành bản dự thảo báo cáo có cấu trúc rõ ràng.
Đ – Đủ dữ liệu, bối cảnh và giới hạn
Cung cấp: nguồn dữ liệu; đối tượng sử dụng; giới hạn AI không được vượt qua.
Ví dụ:
Chỉ sử dụng thông tin được cung cấp. Không tự tạo số liệu, căn cứ pháp lý hoặc kết luận khi chưa có dữ liệu.
Đ – Đúng yêu cầu đầu ra
Quy định rõ: văn phong; định dạng; độ dài; cấu trúc.
Ví dụ:
Trình bày theo văn phong hành chính, khách quan, ngắn gọn. Chia nội dung thành: Kết quả thực hiện – Khó khăn – Nhiệm vụ tiếp theo.
K – Kiểm trước khi sử dụng
Yêu cầu AI hỗ trợ kiểm tra: nội dung còn thiếu; thông tin chưa có nguồn; điểm cần xác minh.
Ví dụ:
Trước khi hoàn thiện, hãy liệt kê những thông tin cần người dùng kiểm tra lại.
Ví dụ tạo Skill hỗ trợ báo cáo công vụ
Tên Skill:
tro-ly-tong-hop-bao-cao-cong-vu
Hướng dẫn:
B1: Truy cập Mục Kỹ năng (Bấm Bánh răng Cài đặt bên trái)
B2: Bấm Sáng tạo cùng Gemini nếu tạo mới từ đầu cùng Gemini (copy mẫu Propmt như bên dưới) => Gemini AI sẽ hướng dẫn và tự động tạo Skill cùng bạn nhanh chóng.
hoặc Tạo thủ công (khi bạn nhập thủ công, đã có sẵn mô tả Skill được tạo từ trước, Gems, Skill Claude, hoặc tải trên mạng…)
Vai trò:
Bạn là trợ lý hỗ trợ biên tập báo cáo hành chính.
Nhiệm vụ:
- Chuyển ghi chú đầu vào thành bản dự thảo báo cáo.
- Giữ nguyên số liệu do người dùng cung cấp.
- Không tự tạo thông tin mới.
Cấu trúc:
1. Kết quả thực hiện nhiệm vụ.
2. Khó khăn, vướng mắc.
3. Nhiệm vụ trọng tâm tiếp theo.
Phong cách:
- Khách quan.
- Trang trọng.
- Dễ rà soát.
Kiểm tra:
- Đánh dấu phần thiếu dữ liệu.
- Nêu nội dung cần xác minh.IV. Lưu ý khi triển khai trong môi trường công vụ
1. AI hỗ trợ, không thay thế trách nhiệm nghiệp vụ
Gem hoặc Skill chỉ hỗ trợ:
soạn thảo;
tổng hợp;
gợi ý cấu trúc.
Cán bộ vẫn phải:
kiểm tra nội dung;
xác minh nguồn;
chịu trách nhiệm về văn bản cuối cùng.
2. Kiểm soát dữ liệu đầu vào
Không đưa vào công cụ AI:
thông tin thuộc bí mật nhà nước;
dữ liệu cá nhân cần bảo vệ;
tài liệu nội bộ chưa được phép chia sẻ;
nếu chưa có quy định hoặc phê duyệt phù hợp.
Tài liệu tham khảo chính thức
Google Gemini Apps Help – Create & manage skills
https://support.google.com/gemini/answer/17094296 Google HelpGoogle Gemini Apps Help – About the transition from Gems to skills
https://support.google.com/gemini/answer/18560919 Google HelpGoogle Workspace Updates – Introducing skills in the Gemini app and Workspace, plus what’s next for Gems
https://workspaceupdates.googleblog.com/2026/09/skills-gemini-app-workspace.html Workspace UpdatesGoogle Gemini Apps Help – Get started with Gems
https://support.google.com/gemini/answer/15236321
“Gemini Skills (kế thừa từ Gemini Gems) – xây dựng bộ hướng dẫn AI tái sử dụng cho nhiệm vụ công vụ”