Thấy cộng đồng mạng dạo này đang tranh cãi khá gay gắt về một không gian giống như thư viện nhưng dùng sách “giả” (hoặc chỉ để trang trí, phục vụ nhu cầu sống ảo), thú thật là mình thấy mọi người đang hơi khắt khe quá.
Nghĩ ở một góc độ cởi mở hơn: nó đang làm đúng chức năng cho đúng đối tượng thôi mà. Ai thực sự thích đọc sách, yêu mùi giấy thì bản chất tình yêu đó chẳng vì thế mà mất đi. Còn ai không thích, thì dẫu có là một thư viện hàng triệu đầu sách thật xuất hiện trước mắt, họ cũng chẳng mở ra đọc. Biết đâu, nhờ những bức ảnh check-in lung linh bên kệ sách "fake" ấy, lại vô tình gieo vào ai đó sự tò mò, khởi đầu cho việc tìm hiểu về sách thật thì sao? Chẳng phải đó cũng là một tín hiệu đáng mừng hay sao? Nhỉ?
Nhưng gác lại câu chuyện check-in sang một bên, nhìn rộng ra bức tranh tổng thể của văn hóa đọc hiện nay, quả thực có nhiều điều đáng suy ngẫm. Chúng ta đang sống trong kỷ nguyên của mì ăn liền - nội dung ngắn, nơi sự chú ý bị bẻ vụn bởi Shorts video. Thêm vào đó là sự lên ngôi của AI tóm tắt, một câu lệnh, toàn bộ nội dung của một cuốn sách dày cộm đã được cô đọng lại trong vài gạch đầu dòng (ôi nó bi mà nó hài lắm)
Rõ ràng kéo theo sự suy giảm khả năng đọc sâu (Deep Reading), anh em có thấy não bộ dần lười biếng khi phải xử lý các văn bản dài, phức tạp đòi hỏi sự chiêm nghiệm không?
Kèm theo nghịch lý "Biết nhiều nhưng hiểu nông" do AI tóm tắt giúp chúng ta tiết kiệm thời gian, nhưng đồng thời làm mất đi hành trình "thẩm thấu" tư duy, góc nhìn đa chiều và cảm xúc mà tác giả gửi gắm qua từng chương sách.
Các nhà sáng tạo nội dung và nền tảng buộc phải ngắn gọn hóa, giật gân hóa để giữ chân người xem, vô tình tạo ra một vòng lặp khép kín khó thoát ra.
Nghĩ cũng có lúc thấy chán chứ. Bản thân mình làm trong ngành truyền thông, tiếp xúc với AI và công nghệ mỗi ngày, làm content mỗi ngày cũng rơi vào cái bẫy lười đọc vch ra. Nhìn những bài viết dài dằng dặc hay những tập podcast tiếng đồng hồ, thú thật là muốn lướt qua cho nhanh 🫣
Nhưng rồi tự mình phải "ép" mình quay lại. Ép bản thân dừng lại đọc hết một bài phân tích dài, ép mình lắng nghe trọn vẹn một podcast chuyên sâu. Vì suy cho cùng, công nghệ hay AI chỉ là công cụ hỗ trợ, còn năng lực tư duy phản biện, chiều sâu nhận thức và khả năng kết nối tri thức vẫn phải đến từ sự nỗ lực dung nạp của chính bộ não con người. (Êi có ai đọc đến đây ko comment cho tui không cô đơn đi 🤧)
Sách giả hay sách thật, check-in hay đọc sâu – suy cho cùng cũng chỉ là những lát cắt của thời đại. Quan trọng là sau tất cả những bề nổi ấy, bạn còn giữ lại cho mình điều gì ở phần chìm của tảng băng tri thức vô tận này?
Còn bạn, lần gần đây nhất bạn đọc liền mạch một cuốn sách dài hay nghe trọn vẹn một podcast trên 30 phút là khi nào?
Phùng Hải Long - Anh thợ AI Marketing tâm lý